สวพส. ขับเคลื่อนหลักสูตร นพส.5 เสริมศักยภาพเครือข่ายพัฒนาพื้นที่สูงอย่างยั่งยืน

สถาบันวิจัยและพัฒนาพื้นที่สูง (องค์การมหาชน) หรือ สวพส. จัดฝึกอบรมหลักสูตร “นักพัฒนาพื้นที่สูงอย่างยั่งยืนแบบโครงการหลวง รุ่นที่ 5 (นพส. 5)” ระหว่างวันที่ 1 – 6 กุมภาพันธ์ 2569 ณ อุทยานหลวงราชพฤกษ์ จังหวัดเชียงใหม่ และพื้นที่โครงการพัฒนาพื้นที่สูงแบบโครงการหลวงวาวี อำเภอแม่สรวย จังหวัดเชียงราย เพื่อพัฒนาศักยภาพบุคลากรและเครือข่ายให้มีความรู้และทักษะในการขับเคลื่อนงานพัฒนาพื้นที่สูงอย่างยั่งยืนตามแนวทางโครงการหลวง

นายวิรัตน์ ปราบทุกข์ ผู้อำนวยการสถาบันวิจัยและพัฒนาพื้นที่สูง (สวพส.) เป็นประธานเปิดการฝึกอบรม พร้อมบรรยายพิเศษเกี่ยวกับสถานการณ์และความท้าทายของพื้นที่สูง นโยบายภาครัฐ เป้าหมายการพัฒนาที่ยั่งยืน (SDGs) รูปแบบการพัฒนาพื้นที่สูงแบบโครงการหลวง และการประยุกต์ใช้หลักปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียง เพื่อสร้างกรอบแนวคิดและทิศทางการทำงานร่วมกันอย่างเป็นระบบ โดยถ่ายทอดองค์ความรู้เชิงบูรณาการ ครอบคลุมการวิเคราะห์และวางแผนพัฒนาชุมชนบนพื้นที่สูงแบบเฉพาะเจาะจงโดยใช้ข้อมูล องค์ความรู้ นวัตกรรมและงานวิจัย การบริหารจัดการด้วยเทคโนโลยีดิจิทัล ตลอดจนการเสริมสร้างศักยภาพผู้นำชุมชนและชุมชนให้สามารถขับเคลื่อนการพัฒนาได้อย่างเข้มแข็ง

นอกจากนี้ ผู้เข้าร่วมอบรมยังได้รับความรู้ด้านการพัฒนาอาชีพภายใต้ระบบเกษตรที่เป็นมิตรต่อสิ่งแวดล้อมและเกษตรมูลค่าสูง การบริหารจัดการตลาดและสถาบันเกษตรกรบนพื้นที่สูง การแก้ไขปัญหาการอนุรักษ์และฟื้นฟูทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม ตลอดจนแนวคิดการพัฒนาพื้นที่สูงแบบบูรณาการ โดยเชื่อมโยงบทบาทของอุทยานหลวงราชพฤกษ์ในฐานะแหล่งเรียนรู้และเผยแพร่องค์ความรู้ด้านการพัฒนาพื้นที่สูงอย่างยั่งยืน

ช่วงการศึกษาดูงานในพื้นที่โครงการพัฒนาพื้นที่สูงแบบโครงการหลวงวาวี จังหวัดเชียงราย ผู้เข้าร่วมได้แลกเปลี่ยนเรียนรู้จากประสบการณ์จริง ในการส่งเสริมอาชีพด้วยระบบเกษตรที่เป็นมิตรต่อสิ่งแวดล้อม แนวคิด “พัฒนาศักยภาพพืชเดิม เพิ่มพืชทางเลือกใหม่มูลค่าสูง” การบริหารจัดการกลุ่มเกษตรกร และการทำงานแบบบูรณาการร่วมกับหน่วยงานและชุมชน

การอบรมยังเน้นกระบวนการเรียนรู้เชิงปฏิบัติการ ผ่านกิจกรรมเวิร์กช็อปการวิเคราะห์บริบทชุมชนและการจัดทำแผนพัฒนาร่วมกับผู้นำชุมชน เพื่อให้ผู้เข้าร่วมสามารถนำองค์ความรู้ไปประยุกต์ใช้จริง และต่อยอดการพัฒนาพื้นที่สูงในพื้นที่รับผิดชอบได้

นายอดิเรกอินต๊ะ ฟองคำ ผู้อำนวยการสำนักพัฒนา สถาบันวิจัยและพัฒนาพื้นที่สูง กล่าวว่า โครงการพัฒนาพื้นที่สูงแบบโครงการหลวงวาวี ประสบความสำเร็จจากการปรับเปลี่ยนระบบเกษตรจากพืชเชิงเดี่ยว เช่น กะหล่ำปลีและข้าวโพด ที่มักพบปัญหาการทำลายหน้าดินและการเผาป่า มาเป็นการปลูกพืชเศรษฐกิจที่อยู่ร่วมกับป่าได้อย่างยั่งยืน โดยเน้นการปลูกกาแฟเป็นรายได้หลักระยะยาว ควบคู่ไปกับการส่งเสริมผักอินทรีย์ ลดการใช้สารเคมีและสร้างสมดุลระบบนิเวศในพื้นที่ต้นน้ำอย่างเป็นรูปธรรม

​การนำผู้เข้าอบรม นพส.5 ลงพื้นที่จริง ถือเป็นการเชื่อมโยงจากทฤษฎีสู่การปฏิบัติ ร่วมกับผู้นำชุมชนและภาคีเครือข่าย เพื่อจัดทำแผนพัฒนาเชิงพื้นที่ที่ตอบโจทย์บริบทจริง และสามารถขยายผลสู่พื้นที่สูงอื่น ๆ ได้