ชวนรู้จักการคุ้มครองข้อมูลความเป็นส่วนตัวจากมาตรการของไปรษณีย์ไทยในปี 2025 “ดี-ไอ-ดี” โซลูชันเพื่อชีวิตคนไทยที่ปลอดภัย – ง่ายขึ้น
ในวันที่โลกเดินทางมาถึงยุคไซเบอร์อย่างรวดเร็ว ปฏิเสธไม่ได้ว่าความล้ำสมัยของเทคโนโลยี มีอิทธิพลต่อวิถีชีวิตของมนุษย์ในหลากหลายมิติ ไม่ว่าจะเป็นด้านการติดต่อสื่อสาร การขนส่ง – โลจิสติกส์ การศึกษา ความก้าวหน้าทางการแพทย์ ตลอดจนถึงการดำเนินธุรกรรมออนไลน์ โดยเฉพาะประเด็นหลัง กลายเป็นส่วนหนึ่งในชีวิตประจำวันของใครหลาย ๆ คน
และด้วยการเติบโตที่เพิ่มขึ้นต่อเนื่องของธุรกรรมออนไลน์ ทำให้ข้อมูลสำคัญเข้าไปอยู่บนระบบต่าง ๆ ตามไปด้วย เนื่องจากจำเป็นจะต้องกรอกทั้งข้อมูลส่วนบุคคล/ ที่อยู่ เพื่อให้สะดวกต่อการดำเนินเรื่องต่าง ๆ อย่างรวดเร็วและแม่นยำแต่ก็นำมาซึ่งเรื่องที่น่ากังวลเกี่ยวกับการเกิดปัญหาการรั่วไหลของข้อมูลส่วนบุคคล โดยไม่คาดคิดและอาจนำมาสู่การเกิดภัยคุกคามทางอินเทอร์เน็ต หรืออาชญากรรมไซเบอร์ในท้ายที่สุด
จากแนวโน้มของภัยไซเบอร์ และการตั้งคำถามด้านความปลอดภัยจากหลายภาคส่วน ทำให้ทั้งภาครัฐและเอกชนได้ตระหนักถึงการสร้างเกราะคุ้มภัยเตรียมพร้อมรับมือและป้องกันในทุกมิติ เช่นเดียวกันกับ “ไปรษณีย์ไทย” หน่วยงานสื่อสารและขนส่งของชาติ ภายใต้สังกัดกระทรวงดิจิทัล เพื่อเศรษฐกิจและสังคม ที่ให้ความสำคัญในการยกระดับความปลอดภัย การคุ้มครองข้อมูลความเป็นส่วนตัวของผู้ใช้บริการและประชาชน โดยประสานความร่วมมือกับหน่วยงานภาครัฐ/ ภาคเอกชน ผู้ประกอบการ e–Commerce Platform และได้ผลักดันให้เป็นวาระระดับชาติ เรียกได้ว่านับเป็น
อีกเทรนด์ที่ทุกองค์กรให้ความสำคัญกันอย่างเข้มข้นในปี 2025 นี้
ปกติในการส่งพัสดุหรือจดหมาย สิ่งที่ต้องทำคือเขียนหรือพิมพ์ข้อมูล ซึ่งประกอบไปด้วยชื่อ –ที่อยู่ผู้รับและผู้ส่ง เบอร์โทรศัพท์ รหัสไปรษณีย์ แต่ในอนาคตที่กำลังจะก้าวสู่สังคมและเศรษฐกิจดิจิทัล ข้อมูลเหล่านี้จะไม่ต้องถูกกรอกแบบเดิมอีกต่อไป เพราะไปรษณีย์ไทยได้พัฒนา ดีไอดี: D/ID หรือ Digital Post ID ซึ่งเป็นทางเลือกใหม่ในการจ่าหน้าแบบใช้รหัสให้เป็นรูปแบบดิจิทัล ช่วยปกป้องข้อมูล ส่วนบุคคลระหว่างการจัดส่งสิ่งของ โดยข้อมูลที่อยู่ผู้ส่ง –ผู้รับจะถูกแปลงเป็นรหัส 6 หลัก (ตัวอักษรภาษาอังกฤษผสมกับตัวเลข)เพื่อบอกตำแหน่งพิกัดที่อยู่ ซึ่งผู้ใช้บริการสามารถเขียนรหัส 6 หลักนี้บนหน้ากล่องพัสดุ หรือแจ้งรหัส 6 หลักกับเจ้าหน้าที่ ณ ที่ทำการฯ เพื่อแปลงเป็น QR code แปะลงบนหน้ากล่องพัสดุได้เช่นกัน
หลักการทำงานของบริการ D/ID นั้นต่อยอดมาจากการใช้รหัสไปรษณีย์ 5 หลัก ซึ่งเป็นส่วนสำคัญอย่างมากสำหรับการส่งเอกสารและพัสดุ โดยข้อมูลทั้งหมดจะถูกแปลงเป็นพิกัดที่ตั้งบนพื้นผิวโลก และใช้หลักการทำงานเดียวกันกับระบบการหาตำแหน่งทั่วโลก หรือ Global Positioning System : GPS ถือเป็นครั้งแรกของประเทศไทยในการเซตระบบการขนส่งพัสดุ – ไปรษณียภัณฑ์ที่ล้ำสมัยอย่างมากเพราะ QR code นี้จะมาช่วยปกป้องข้อมูลส่วนบุคคลในระหว่างการจัดส่งสิ่งของ เพื่อเพิ่มประสิทธิภาพ ความปลอดภัย นอกจากนี้ QR code ดังกล่าวจะสามารถใช้ได้เพียงครั้งเดียว และมีเพียงผู้รับและเจ้าหน้าที่ไปรษณีย์ไทยเท่านั้นที่สามารถสแกน QR Code เพื่อเข้าถึงข้อมูลจ่าหน้าที่มีข้อมูลที่อยู่ผู้รับและผู้ส่งได้จึงคลายข้อกังวลหากบุคคลอื่นหรือมิจฉาชีพมาสแกนขโมยข้อมูล และ D/ID ยังสามารถบ่งชี้พิกัดในแนวดิ่ง ทำให้สามารถระบุที่อยู่ของผู้ใช้บริการที่อาศัยในอาคารสูง ซึ่งปัจจุบันสามารถระบุได้เพียงพิกัดของสถานที่ในแนวราบเท่านั้น
สำหรับในปี 2568 บริการ D/ID จะถูกเริ่มนำมาเป็นทางเลือกในการขนส่งในช่องทาง ของไปรษณีย์ไทย แต่ยังไม่ได้เข้ามาแทนที่การจ่าหน้ารูปแบบเดิมที่ใช้กันอยู่ในปัจจุบันทั้งหมด จึงเชื่อมั่นได้ว่า บริการ D/ID จะเป็นตัวกระตุ้นให้สตาร์ทอัพ นักพัฒนาเทคโนโลยีเกิดความสนใจที่จะสร้างโซลูชันที่ตอบสนองการเปลี่ยนแปลง และความต้องการของผู้บริโภคอย่างรวดเร็ว พร้อมปูพรมให้คนทั่วไปหันมาให้ความสำคัญ กับการป้องกันการละเมิดสิทธิส่วนบุคคล – การรั่วไหลของข้อมูลซึ่งนับเป็นความเสี่ยงและความท้าทายทั่วโลก รวมถึงประเทศไทยในขณะนี้
“ไปรษณีย์ไทยเป็นอีกหนึ่งองค์กรที่ให้ความสำคัญกับการคุ้มครองข้อมูลส่วนบุคคล เช่นเดียวกัน กับองค์กรชั้นนำของไทยและของโลก โดยการพัฒนาโซลูชัน D/ID สอดรับกับเป้าหมาย ESG ในมิติของ Governance ที่ให้ความสำคัญกับการใช้ข้อมูลอย่างมีธรรมาภิบาล และยังเป็นอีกหนึ่งพลังขับเคลื่อนที่ช่วย ติดความพร้อมในการก้าวสู่การเป็น “Information Logistics” อย่างเต็มขั้น”